Het mooiste stukje van Heerlen is misschien wel de Promenade. Ik weet
het, je hebt mij na deze eerste zin waarschijnlijk al voor gek
verklaard. Toch is het echt zo. Ik houd echt van onze Promenade. Het is
de mooiste straat van Heerlen en de spiegel van onze stad. Een spiegel
die soms een aantal jaar achter ligt op de werkelijkheid, maar altijd
weerspiegelt het beeld van onze stad in de Promenade.
De Heerlense boulevard werd in 1960 aangelegd, precies het moment
waarop de welvaart in Heerlen haar hoogtepunt bereikte. Het geld rolde
letterlijk door de Saroleastraat. Maar deze winkelstraat was natuurlijk
niet te vergelijken met de Champs Elysées in Parijs en de Kurfürstendam
in Berlijn. Om een beetje mee te doen moest Heerlen ook een ‘modern
boulevardachtig voetgangersgebied’ hebben. Als voorbeeld werd gekeken
naar de Lijnbaan in die andere welvarende stad in Nederland, Rotterdam.
Je ziet de overeenkomsten duidelijk aan de karakteristieke lange
luifels.
In de jaren ’80 weerspiegelde de Promenade de werkelijkheid van de
jaren ervoor. Regelmatig kwam ik er, aan de hand van mijn oma. We
begonnen bovenaan bij de kiosken met een ijsje of een wafel. Of allebei,
dat wilde ook wel eens gebeuren. Daarna liepen we ‘windowshoppend’ de
Promenade af. En dat duurde even, want de Promenade had nogal wat
etalages. Windowshoppen kon namelijk niet alleen bij de winkeletalages,
waar de winkeliers toen nog ware kunstwerken van maakten, maar ook bij
eilandetalages. Dit waren etalages die als het ware midden op straat
stonden en rondom bekeken konden, of nee móesten, worden. Op latere
leeftijd zag ik dat ze in Berlijn en Parijs ook van deze eilandetalages
hebben.
Het hoogtepunt van de Promenade was natuurlijk de speelgoedwinkel
halverweg het tweede deel aan de linkerkant. Het duurde echter even
voordat je daar was. Want naast de etalages was er nog veel meer te zien
op de Promenade. De bloemen in de mooie perkjes, gekke kunstwerken,
fijne speelplekken en een waterval met een muur waar je overheen móest
lopen. Mijn favoriet was die gekke kuil met die kegel in het midden.
Daar kon je samen met de andere kinderen heerlijk doorheen rennen
terwijl ouders en andere oma’s op één van de vele bankjes met elkaar een
gesprek aanknoopten. In die tijd was de Promenade een heerlijke plek om
net wat langer te blijven hangen.
Enkele jaren later bleek dat juist niet meer de bedoeling te zijn.
Onder de noemer ‘Operatie Hartslag’ werden alle plekken waar het prettig
was om een beetje langer te verblijven, uit het straatbeeld verwijderd.
Doorlopen was het nieuwe zitten. Ook de Promenade werd heringericht.
Alle frivoliteiten verdwenen en er kwamen 4 blokkendozen voor in de
plaats. Opnieuw zag Heerlen zichzelf weerspiegeld in de Promenade.
Binnenkort gaat de Promenade weer op de schop. Wat ik daarvan vind? Lees de hele column op Ik ben in Heerlen, WAT NU?!
Kantoor Contour
Deze column vond ik enkele weken later uitgeprint terug in Kantoor Contour, een initiatief van de gemeente Heerlen uitgevoerd door Dear Hunter om samen met de inwoners de ideeën voor de herinrichting van de Promenade uit te proberen.
Krimplezing
Ook las Maurice Hermans een gedeelte van deze column voor tijdens zijn NEIMED Krimplezing 2017: Toekomstperspectieven voor de ontgroeiende stad.
Update Augustus 2018:
De afbraak van het huidige Schinkelkwartier is begonnen, maar alle ontwikkelingsplannen zijn voorlopig stopgezet. Na de sloop zal op het braakliggende terrein gras worden gezaaid.
Rik Mertens 