Inkomensverschillen bij dertigers uit Schaesberg

Afgelopen week stond dit artikel over inkomensverschillen bij dertigers uit Schaesberg in De Volkskrant. Mijn generatie én ook nog eens de plek waar ik ben opgegroeid dus! In het artikel wordt dan wel specifiek verwezen naar de wijk ‘t Eikske, een wijk die in de jaren 80 uit de grond werd gestampt op de plek waar voorheen de Oranje Nassau II mijn stond, ik groeide op in de jaren 70 wijk ‘Achter de Winkel’ die daar net naast ligt. 

Maar goed, het gaat dus over inkomensverschillen. Onderzoek heeft uitgewezen dat als je in onder andere Landgraaf, Heerlen of Kerkrade bent geboren tussen 1982 en 1987, je huidige inkomen sterk afhankelijk is van het inkomen van het gezin waarin je bent geboren. Om hiervoor verklaringen te zoeken, wordt ingezoomd op Schaesberg. Een basisschooldirecteur, socioloog en welzijnswerken komen met de twee verklaringen die altijd worden genoemd als het over dit soort kwesties gaat:

  • Kinderen uit arme gezinnen kregen een lager schooladvies dan kinderen uit rijke gezinnen.
  • In arme gezinnen werden kinderen minder gemotiveerd om te gaan studeren. 

De verklaringen die we in deze regio al langer kennen dus. Maar als ‘ervaringsdeskundige’ op dit vlak, ontbreekt er voor mij 1 belangrijke factor: De straat. 

De straat had meer invloed

Onze generatie was namelijk de generatie die net het laatste staartje meekreeg van de door Vietnam veteranen van de Afcent ontketende drugsproblematiek, die de Mijnstreek na het sluiten van de mijnen overspoelde. Hierdoor ontstonden er in Schaesberg op straat 2 soorten hanggroepen: Bij de ene groep hoorde je erbij als je naar een betere (Havo en hoger) middelbare school ging, en bij de andere groep hoorde je erbij als je streetwise was. En streetwise werd in onze regio dus al snel drugsgerelateerd. 

De kant die jouw hanggroep op ging, was vooral afhankelijk van de alpha persoon in de groep, of het voorbeeld dat de generatie voor jou gaf. Voorbeeld deed namelijk volgen; zowel goed als slecht en van voorgangers en alpha’s. Het is natuurlijk evident dat het voorbeeld in een rijkere straat anders was dan het voorbeeld in een armere straat. En de groepen die het verkeerde pad kozen, begonnen doordat ze in aanraking kwamen met drugs niet met een kleine achterstand aan hun werkzame leven, maar kregen gelijk een joekel van achterstand mee. En voilà, daar heb je het grote verschil in inkomen tussen de dertigers van nu. 

Zo kon het dus gebeuren dat 5 jongens uit gezinnen met middeninkomens uit één straat allemaal minimaal een hbo opleiding afrondden (en bij de 6e die iets meer op de rand balanceerde kwam dat later ook nog goed) en in de straten ernaast, met een vergelijkbare populatie, het resultaat heel anders was. 

Misschien was de straat wel een belangrijkere factor dan het schooladvies en motiverende ouders… 

Grootstedelijke waanzin in het dorp Schaesberg

In de Limburger stond vandaag dit fraaie artikel over de wijk waar ik opgroeide. Achter De Winkel wordt hierin ‘een lesje voor Landgraaf’ genoemd 🙂

Destijds realiseerde ik het mij niet zo, maar nu ik de historie beter ken moet het natuurlijk heel vreemd zijn geweest die grootstedelijke hoogbouwflats in een dorp als Schaesberg…

Ongeloof

Dat ik één van de
betrokkenen bij het ongeval zou kunnen kennen, die kans was vrij groot
gezien de leeftijd en herkomst van alle betrokkenen. Enkele uren later
communiceerde De Nieuwe Nor dat één van hun vrijwiliggers
slachtoffer was van het ongeval. Zijn naam herkende ik direct. Het was
de fraaie Franse naam van de legendarische keeper van VV Kolonia C2
seizoen ‘96/’97. Een team met heel veel talenten, alleen niet op het
gebied van voetbal. Gilles was 35, woonde in Heerlen,
vrijwilliger bij De Nieuwe Nor, muziekliefhebber en bezoeker van Pinkpop. Gilles was één van ons, die de domme pech had om op het verkeerde moment op de verkeerde plaats te zijn.

Al snel ging ook de
aandacht uit naar de bestuurder van een wit busje. De reacties op de
sociale media onder het opsporingsbericht waren echt verschrikkelijk.
Hij was een terrorist. Een moordenaar. Hij zou de
doodstraf moeten krijgen. De vader van 2 kinderen die op maandagochtend
al heel vroeg met een kleine omweg onderweg was naar zijn werk in
Amsterdam, bleek 34 te zijn en ook uit Heerlen te komen.

Toen hij in Amsterdam
de berichten over het ongeluk op zijn telefoon las, wist hij dat het
eerder die ochtend geen nachtmerrie of slechte film was. Het was
allemaal echt gebeurd. Zijn instinct had hem verteld
te vluchten. Want zo zitten wij mensen in elkaar. Als er gevaar dreigt
dan bevriezen, vechten of vluchten we. Eén van de ergste dingen die
iedere vader die met de auto onderweg is naar zijn werk kan overkomen,
was hem gebeurd. Ook hij had de domme pech om op
het verkeerde moment op de verkeerde plaats te zijn. Voor mij is hij
geen veroorzaker, schuldige of verdachte. Hij is één van ons die ook
slachtoffer is geworden van dit ongeluk. Want dit had iedereen kunnen
gebeuren die op die tijd, op die plaats was geweest.

Want kunnen we de
schuld of oorzaak van dit ongeluk wel bij hem leggen? Wie de situatie
ter plekke een beetje kent, weet dat dit ongeval geen noodlottig toeval
is geweest. Ik kon er zo snel even geen statistieken
van vinden, maar volgens mij is de kans op een aanrijding tussen een
auto en een voetganger op de Mensheggerweg, waar een brede berm de weg
en het fietspad van elkaar scheiden, vrij klein. Behalve tijdens één
weekend in het jaar, het weekend van Pinkpop.
Dan
is deze weg de looproute tussen camping B, waar de afterparty is, en het
festivalterrein en camping A. In hoeverre mag je in dat weekend
verwachten dat de grote mensenmassa, waarvan een groot deel ook nog eens
onder invloed verkeerd (maar Gilles waarschijnlijk
niet), netjes over het fietspad loopt? Volgens mij mag je dat niet
verwachten. De volgende vraag is dan of je moet willen dat daar auto’s
tussendoor rijden, zelfs met een aangepaste snelheid? Dat moet je gewoon
niet willen. En toch mochten daar maandag heel
vroeg in de ochtend auto’s komen. Hoe kan dat?

Dit maakte de situatie
op de Mensheggerweg een tikkende tijdbom die in blessuretijd van het
festival tot ontploffing kwam. Een bom die van alle betrokkenen en
omstanders in één klap slachtoffers maakte en 1 vraag
onbeantwoord laat: Zijn Gemeente en festival wel voldoende capabel om
dit festival nog tot 2040 op een veilige manier te laten verlopen?

Popgeschiedenis

Daar stond hij dan op het podium in Landgraaf. Het was er maar één maar ondanks dat was het toch erg bijzonder dat hij er eindelijk was. De man die de historie van de popmuziek zelf heeft meegeschreven kwam in Landgraaf even een bloemlezing geven uit eigen werk. Een bloemlezing van fijne melodieën en eenvoudig mee te zingen teksten. De historie van de popmuziek was gewoon te zien en te horen in Landgraaf.

En dat was niet de eerste keer. Die andere band speelde al liefst drie keer in Landgraaf. In 1999 was ik erbij. Deur achter je dicht trekken, stukje lopen, concertje luisteren, even douchen en dan de bus in voor een schoolreis naar Londen.

Dat kán dus gewoon in Landgraaf. Ondertussen heeft bijna de gehele geschiedenis van de popmuziek daar op het podium gestaan. Alsof er een soort museum is waar de kunstenaars zelf aan het werk zijn.

En dat precies op de plaats waar het landschap vroeger bestond uit zwarte bergen afval van de Oranje Nassau II mijn. Daar waar men na de mijnsluiting dacht dat een paardenrenbaan voor het volk ook wel leuk zou zijn. Daar waar bleek dat mijnwerkers liever op vogels wedden dan op paarden. Daar naast de voetbalvelden waar je leerde voetballen en bier drinken.

Ongelofelijk eigenlijk.  

Ode aan Ilse

Landgraaf, maandagochtend 24 Mei 1999. Ik lig lekker in mijn bed, draai mij nog een keer om en sluit mijn ogen. Dan hoor ik plotseling een geluid. Eerst dacht ik dat het uit de wekkerradio kwam. Maar dat kan niet. Het is zo zuiver, zonder kraakjes, dat het onmogelijk uit de radio kan komen. Ik houd mijn ogen nog even gesloten en luister verder. Jeetje wat is dit ongelofelijk mooi. Het is net alsof ik droom, maar ik weet zeker dat dat niet zo is.

Dan open ik mijn ogen en kijk om mij heen. Ja, ik ben toch echt in mijn eigen slaapkamer. Waar komt dat geluid dan toch vandaan? Ik draai mijn hoofd richting het openstaande raam en voel de warme wind die erdoor naar binnen komt en dit geluid mijn slaapkamer binnen draagt. Het is niet vaak dat de wind recht op mijn slaapkamerramer staat, maar wat ben ik blij dat het vandaag wel zo is. Zo ongelofelijk lekker ben ik nog nooit wakker geworden.

Tiel, zaterdag 8 september 2012, ruim 13 jaar later. Opeens komt dat prachtige geluid opnieuw mijn hoofd binnen. Het is al middag, veel te laat om nog in bed te liggen. Maar wat had ik graag in mijn bed willen liggen, om nog een keer zo ongelofelijk lekker wakker te worden. Mijn bed staat slechts 500 meter verderop maar vandaag sta ik in deze tent, met heel veel andere mensen te genieten van dat prachtige geluid en denk ik terug aan dat mooie moment dat ik voor het eerst jouw fantastische geluid live hoorde, 13 jaar geleden. En nu geniet ik opnieuw.

You can almost read my mind |
it’s running fast |
out of control |
I’m affraid of what you find |
if you get to close |

I imagine you don’t care |
I see worlds that just aren’t there…

Pinkpop 1999 Landgraaf & Appelpop 2012 Tiel. Heb ik het dan toch allemaal gedroomd?